Jedziemy bez trzymanki
Słysząc hasło "wielkie wymieranie", widzimy dinozaury i asteroidę przecinającą niebo w tle. Problem w tym, że to nie jest takie proste. Thomas J. Algeo z University of Cincinnati od dziesięciu lat bada geochemiczne ślady katastrofy jaka przydarzyła się ekosystemowi Ziemi ok. 250 milionów lat temu. Katastrofy która wymazała 90% wszystkich gatunków. Największego, z dosyć cyklicznych wydarzeń tego typu nawiedzających Ziemie . Wielkie wymieranie permskie, bo tak nazwano ten okres, jednak nie było wywołane przez zewnętrzny czynnik. Jak w większości takich przypadków, przyczyn należy szukać w naturalnych procesach naszej własnej planety.
Zanim zaczniemy zastanawiać się co się stało, należy uzmysłowić sobie jaki obraz pokazują geologiczne ślady naukowcom. Jałowe kontynenty, zraszane kwaśnymi deszczami, ogromne, martwe strefy we wszystkich oceanach, masa gazów cieplarnianych w atmosferze, pyły wulkaniczne powoli osadzające się na pozostałościach z bujnych niegdyś, paprociowych dżungli i dziwny, żywy kożuch na powierzchni każdego prawie, większego zbiornika wodnego... no właśnie.
Odnalezione dowody wskazują, że wszystko zaczęło się od silnego wulkanizmu na Syberii. Znaczna część zachodniej Syberii ujawnia pokłady wulkanicznych osadów z tego okresu, grubych na pięć km, obejmujących obszar mniej więcej rozmiarami dzisiejszego USA. To był naprawdę ogromny i niezwykle aktywny rejon. Co gorsza, lawa popłynęła przez bogate złoża węgla i to naprawdę tutaj zaczęły się największe problemy.
Metan jest 30 razy bardziej skutecznym gazem cieplarniany niż dwutlenek węgla. Wypalone przez lawę złoża węgla wyprodukowały go dość, by wywołać trwający tysiące lat (możliwe, że nawet dziesiątki tysięcy lat) silny efekt cieplarniany. To jednak ciągle za mało, by wykasować prawie całe życie na Ziemi. Załamanie się ekosystemów lądowych, od efektu cieplarnianego i kwaśnych deszczy wywołanych przez materiał wulkaniczny wstrzyknięty do atmosfery, spowodowało zwiększoną erozję. To z kolei oznaczało, że do zróżnicowanego ekosystemu permskich mórz zaczęło napływać siedmiokrotnie więcej składników odżywczych.
Analiza zawartości węgla w osadach morskich w 33 lokalizacjach na całym świecie wykazała, że w większości oceanów rozpoczęło się szaleństwo konsumpcyjne. Ogromny przyrost mikroorganizmów w końcu wyczerpał zasoby tlenu oceanów. Ekosystem morski załamał się.
Bazując na:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Wymieranie_permskie
http://www.uc.edu/news/NR.aspx?id=12619
http://en.wikipedia.org/wiki/Permian%E2%80%93Triassic_extinction_event
Foto credit: David Gray / abc.net.au
Opublikowany - X.2010