Zmarszczki na olbrzymach 

Wystrzelona nieco ponad dwa lata temu sonda Kepler otworzyła przed astrofizykami nieoczekiwane możliwości badań umierających czerwonych olbrzymów. Dzięki niezwykłej precyzji pomiarów wykonywanych przez Keplera, a o ile się nie mylę, w tej sondzie siedzi największy jak do tej pory wystrzelony sensor CCD (backluminated 95 Mpix), naukowcom udało się niemalże zajrzeć do wnętrza gwiazd u schyłku swej ewolucji. To pospolite gwiazdy, ale niezwykle intrygujące. Są na etapie wodorowego głodu, który wywołuje naprawdę niezwykłe i skomplikowane zjawiska*. Doskonała czułość instrumentów Keplera pozwoliła na dokładne badania "astro-sejsmologiczne" nawet najdrobniejszych drgawek, burczeń i głodowych dreszczy umierających gwiazd.


Astro-sejsmologia to tak naprawdę zaawansowana nauka o gwiazdach zmiennych. Analizując nakładające się cykle pulsacji i oscylacji gwiazdy która trafiła pod fotometryczną lupę, naukowcy są w stanie zgłębiać wewnętrzną strukturę gwiazd, a nawet, posiłkując się dodatkowymi danymi z zarejestrowanych zmian widma, przewidywać struktury i badać ich wnętrza (podobnie jak sejsmolodzy badają wnętrze Ziemi analizując echa trzęsień ziemi odbite od kolejnych warstw płaszcza i jądra naszej planety).

Największym problemem dla naukowców badających te słabo poznane procesy było rozpoznanie, czy olbrzym nad którym się pochylają spala już hel w swoim rdzeniu, czy wciąż jeszcze została mu resztka wodoru w powłoce, która ciągle podlega syntezie. Badania drobnych wzorców zmian jasności rejestrowanych przez sondę Kepler, pozwoliły sięgnąć znacznie dalej niż dzięki dotychczasowym wynikom uzyskiwanym z teleskopów naziemnych. Tak daleko, że pojawia się szansa przewidywania potencjalnych kandydatów na bliskie przejście przez błysk helowy, a to już wiedza ocierająca się o domeny do tej pory okupowane przez hard SF. 

*Trochę więcej w przystępnej formie o głodujących, napuchniętych olbrzymach można znaleźć na astroamator.info - http://www.astroamator.info/jak_to_z_gwiazdami_bywalo/o_pulsacjach.html 

Bazując na:

http://www.sciencemag.org/content/early/2011/03/16/science.1201939.abstract?sid=d61d4c3d-6e2e-4f38-9eac-64f00535b3ae
http://www.nature.com/nature/journal/v471/n7340/full/nature09935.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Asteroseismology
http://www.news.iastate.edu/news/2011/mar/redgiants
http://www.astroamator.info/jak_to_z_gwiazdami_bywalo/o_pulsacjach.html
http://kepler.nasa.gov/
http://www.militaryaerospace.com/index/display/article-display/358497/articles/military-aerospace-electronics/volume-20/issue-4/departments/electro-optics-watch/ccd-image-sensors-from-e2v-launched-aboard-nasa-kepler-star-monitoring-spacecraft.html
http://pl.wikipedia.org/wiki/B%C5%82ysk_helowy

Image credit: ESA


Opublikowany - IV.2011

Pliki cookie ułatwiają świadczenie naszych usług. Korzystając z naszych usług, zgadzasz się, że używamy plików cookie.
Ok